Waarom AI de GGZ-wachtlijst kan halveren

78.000 Nederlanders

78.000 Nederlanders staan op een GGZ-wachtlijst. Meer dan de helft wacht langer dan acceptabel. Voor persoonlijkheidsstoornissen gemiddeld 28 weken. Voor OCD 25 weken.

Zes maanden wachten terwijl je leven vastloopt.

Het probleem is niet dat behandelaren niet hard genoeg werken. Het probleem is dat ze de helft van hun tijd besteden aan dingen die geen behandeling zijn: intake-administratie, verslaglegging, formulieren, wachtlijstbeheer. Terwijl de wachtkamer vol blijft stromen.

Wat als technologie dat kon veranderen?

De intake die zichzelf doet

Stel je voor: een cliënt krijgt een uitnodigingslink. Thuis, op de bank, op een moment dat het uitkomt, opent zij de link en begint een gesprek. Niet met een vragenlijst. Met Helio.

Helio is een AI-assistent die intakegesprekken voert. Maar niet zoals je zou verwachten.

Het gesprek begint warm: "Hoi Eva, fijn dat je er bent. Kun je me vertellen wat je hier brengt?" En dan gebeurt iets bijzonders. Helio luistert. Vat samen. Vraagt door. Niet via een script, maar responsief op wat de cliënt zegt.

• "Je zegt dat je slecht slaapt. Hoe lang speelt dat al?"
• "Je noemde stress op je werk. Wat maakt het erger?"
• "Ik hoor dat je je terugtrekt van vrienden. Hoe voelt dat voor je?"

Het gesprek duurt zo lang als nodig. Tien minuten of vijftig. De cliënt bepaalt het tempo. En aan het einde vraagt Helio iets dat de meeste intakes missen:

"Ik heb nu een goed beeld van wat je bezighoudt. Als je wilt, kunnen we nog dieper ingaan op een paar andere gebieden. Je dagelijks leven, je relaties, praktische zaken zoals financiën of huisvesting. Helemaal optioneel." Praktische zaken. Daar zit de sleutel.

Schulden, huisvesting en de blinde vlek van de GGZ

Hier wordt het interessant. De meeste GGZ-intakes focussen op symptomen. Slaapproblemen, piekeren, somberheid. Logisch. Maar wat ze missen: de praktische context die psychische klachten vaak veroorzaakt of verergert.

Iemand met een depressie die ook €40.000 schuld heeft. Iemand met angstklachten die dreigt uit huis gezet te worden. Iemand met burnout die geen idee heeft hoe de uitkering werkt.

Helio vraagt door. "Je noemde financiële zorgen. Heb je schulden? Weet je waar je hulp kunt krijgen?" Niet opdringerig, wel attent. En cruciaal: het wordt gedocumenteerd.

De behandelaar krijgt niet alleen een klinisch rapport met DSM-5 indicaties. Er staat ook:

Praktische ondersteuningsbehoeften:

• Financieel: needs_support
• Huisvesting: none
• Werk/inkomen: needs_support

Doorverwijssuggesties:

• Schuldhulpverlening
• Budgetcoach
• Werkcoach/re-integratietraject

Eén intake. Compleet beeld. De behandelaar kan direct schakelen met maatschappelijk werk, de gemeente, schuldhulpverlening. Geen informatie die weken later pas boven komt.

Wat de behandelaar ziet

Na het gesprek genereert Helio automatisch een uitgebreid rapport. Niet een transcript—een analyse.

Klinische samenvatting:

• Hoofdklacht in twee zinnen
• Key symptoms geëxtraheerd uit het gesprek
• Voorlopige DSM-5 indicatie met confidence score
• Criteria die wel en niet zijn genoemd
• Risicobeoordeling (suïcidaliteit, zelfbeschadiging, middelengebruik)
• Beschermende factoren

Context:

• Emotionele staat
• Geschiedenis en eerdere hulp
• Coping strategieën
• Sterke kanten
• Waarden en wat belangrijk is
• Sociale situatie en steunnetwerk
• Praktische behoeften

Triage-advies:

• Urgentie (laag/matig/hoog/urgent)
• Aanbevolen zorgniveau
• Concrete interventie-suggesties

Dit rapport verschijnt binnen minuten na het gesprek. De behandelaar leest het door, en begint de eerste sessie niet met "Vertel eens, wat brengt je hier?" maar met "Ik heb gelezen dat je al vier maanden slecht slaapt sinds je je baan verloor. Laten we daar induiken."

De intake-sessie van 45 minuten? Die wordt een behandelsessie.

Werkboeken die passen

Maar het stopt niet bij de intake.

Op basis van het intakerapport kan de behandelaar met één klik een gepersonaliseerd werkboek laten genereren. Geen standaard CGT-werkboek van de plank, maar een werkboek dat past bij déze cliënt.

De AI weet uit de intake dat Eva worstelt met piekeren, slaapproblemen en financiële stress. Dat ze vroeger hielp van sporten maar daar nu geen energie voor heeft. Dat haar vriendin een steunpilaar is. Dat ze concrete doelen heeft: rust vinden en haar schulden oplossen.

Het werkboek dat Helio genereert:

• Psycho-educatie over piekeren en de angstcirkel
• Oefeningen voor slaaphygiëne, afgestemd op haar specifieke patroon
• Een module over stress en financiën (want dat speelt)
• Activeringsoefeningen die klein beginnen
• Reflectievragen die refereren aan haar eigen woorden uit de intake
• Ruimte voor haar steunnetwerk

Acht weken materiaal. Volledig gepersonaliseerd. In minuten gegenereerd.

Crisisprotocollen ingebouwd

En dan het gevoeligste: crisis.

Helio detecteert risicosignalen tijdens het gesprek. Passieve doodswensen. Zelfbeschadiging. Huiselijk geweld. Niet door te zoeken naar keywords, maar door de context te begrijpen.

Als er signalen zijn, escaleert het systeem automatisch. De behandelaar krijgt een alert. In het dashboard verschijnt een rode badge.

Maar het gaat verder. Het platform bevat volledige crisis protocollen:

C-SSRS Screening - De Columbia Suicide Severity Rating Scale, gevalideerd instrument voor suïcidaliteitsscreening. Meldcode Kindermishandeling - Het wettelijk verplichte 5-stappenprotocol. Volledig digitaal doorlopen. Veiligheidsplan - Het Stanley-Brown model in acht stappen. Printbaar als kaartje voor de cliënt.

Alles gekoppeld aan een escalatiesysteem dat het hele team ziet. Geen signalen die verloren gaan in een inbox.

Gebouwd vanuit de praktijk

Dit platform is niet bedacht door consultants of tech-entrepreneurs die "iets met zorg" willen doen.

Het is gebouwd door een POH-GGZ met dertig jaar ervaring in de frontlinie—forensische psychiatrie, verslavingszorg, jeugdzorg, crisisinterventie. Iemand die weet hoe een intake écht verloopt. Waar de frustraties zitten. Welke informatie behandelaren missen. Waarom cliënten afhaken.

Geen grote organisatie met implementatietrajecten en stakeholder-commissies. Eén persoon met een laptop en drie decennia praktijkervaring. Een proeftuin waar snel geëxperimenteerd wordt. Waar vandaag een idee morgen een feature kan zijn.

Soms komt innovatie niet van bovenaf.

De belofte

Helio vervangt geen behandelaren. Het versterkt ze.

Het neemt de intake-administratie over. Het detecteert wat anders gemist wordt. Het genereert materiaal dat anders uren kost. Het houdt crisis-protocollen bij. Het geeft behandelaren hun tijd terug.

Tijd voor het echte werk: het gesprek, de verbinding, de behandeling.

Die 78.000 mensen op de wachtlijst? Ze wachten niet omdat er te weinig behandelaren zijn die om hen geven. Ze wachten omdat het systeem inefficiënt is.

Dat kan anders. Dat móet anders.

---

Helio (heliobuddy.studio) is in testfase en beschikbaar voor GGZ-professionals en maatschappelijk werkers.