Hoe AI mij helpt om cliënten beter te helpen

Waar dit verhaal begint

Na 35 jaar op de werkvloer in de hulpverlening – voornamelijk in de verslavingszorg – heb ik één ding geleerd: het echte werk zit in het contact. Niet in de formulieren. Niet in de vragenlijsten. Niet in het verslagleggen achteraf.

Toch besteed ik, net als mijn collega's, best veel van mijn werktijd aan administratie. En dat wringt.

Het afgelopen jaar ben ik gaan experimenteren met AI. Niet vanuit de gedachte dat technologie onze cliënten kan helpen – dat kan alleen een mens. Maar vanuit de vraag: kan AI mij helpen, zodat ik meer ruimte heb voor dat menselijke contact?

Het antwoord blijkt ja. En ik wil je vertellen wat ik heb ontdekt.

Wat is AI eigenlijk – in gewone taal

Laat ik beginnen met wat AI niet is, want er leven veel misverstanden.

AI is geen robot die beslissingen neemt. Het is geen systeem dat diagnoses stelt of behandelplannen schrijft. Het is ook geen vervanging van jou als hulpverlener.

Wat AI wel kan: taal begrijpen, structureren, en genereren. Denk aan een hele slimme assistent die:

• Kan meeluisteren met een gesprek en de kern eruit haalt
• Lange teksten kan samenvatten
• Gestructureerde verslagen kan maken van ongestructureerde informatie
• Kan suggereren welke vragen je zou kunnen stellen

Het probleem dat ik probeerde op te lossen

In mijn werk in de verslavingszorg had ik vaak te maken met mensen die niet uit zichzelf kwamen. Iemand in de voorbeschouwingsfase – je kent het uit de verandercirkel van Prochaska en DiClemente. Ze willen eigenlijk niet. Ze zijn gestuurd door een partner, een werkgever, de rechter.

In zo'n gesprek heb je al je aandacht nodig. Je luistert naar wat ze zeggen, maar vooral naar wat ze niet zeggen. Je zoekt naar een opening, een moment waarop er toch iets van motivatie doorschemert.

En ondertussen moet je ook:

• Aantekeningen maken voor het verslag
• Onthouden welke vragen je nog wilde stellen
• De juiste informatie verzamelen voor een volledig beeld
• Denken aan de vragenlijsten die je nog moet afnemen

Dat is veel. Té veel, eigenlijk. Je kunt niet volledig aanwezig zijn bij je cliënt en tegelijk bezig zijn met de administratieve kant.

Wat ik heb gebouwd

HelioBuddy Studio is begonnen als mijn experimenteerruimte. Een plek om te ontdekken wat er mogelijk is als je AI inzet voor de randvoorwaarden van het werk – niet het werk zelf.

De online intake was de eerste doorbraak. Een AI die vooraf met cliënten praat. Niet om te diagnosticeren, maar om informatie te verzamelen. De cliënt kan in eigen tempo, thuis, vertellen wat er speelt. De AI vat samen, vraagt door, structureert.

Wat ik terugkrijg is een rapport met:

• Een samenvatting van de klachten in de woorden van de cliënt
• Mogelijke aandachtsgebieden (geen diagnoses, wel richtingaanwijzers)
• Citaten die relevant lijken voor het eerste gesprek
• Praktische informatie (woonsituatie, werk, netwerk)

Als ik dan het eerste gesprek in ga, heb ik al context. Ik kan dieper beginnen. De cliënt hoeft niet opnieuw het hele verhaal te doen.

De sessie-assistent was de tweede stap. AI die kan meeluisteren met toestemming, en achteraf een samenvatting maakt. Niet een transcript – een gestructureerd verslag met hoofd- en bijzaken, met aandachtspunten voor de volgende sessie.

Ik schrijf nu geen uren meer aan verslagen. Ik review wat de AI maakt, pas aan waar nodig, en ben klaar.

Wat AI níét kan (en waarom dat geruststellend is)

Dit is belangrijk, want hier leven de meeste zorgen.

AI kan geen therapeutische relatie aangaan. Het kan luisteren, maar niet voelen. Het kan patronen herkennen, maar niet aanvoelen wanneer iemand klaar is voor een confrontatie of juist troost nodig heeft. AI kan geen ethische afwegingen maken. Wanneer meld je iets bij Veilig Thuis? Wanneer breek je het beroepsgeheim? Dat zijn menselijke beslissingen die context, ervaring en moreel kompas vragen. AI kan geen crises opvangen. Als iemand in tranen uitbarst, als er suïcidale gedachten zijn, als er acuut gevaar is – dan is er een mens nodig. AI kan signaleren, maar niet handelen.

En dat is precies waarom AI zo waardevol is voor het andere werk. Juist omdat het de administratieve taken overneemt, heb ik meer ruimte voor de momenten die écht menselijk moeten zijn.

Waar ik nu sta

HelioBuddy Studio is inmiddels meer dan een experiment. Het is een platform dat ik dagelijks gebruik en dat ik deel met collega's die hetzelfde probleem herkennen.

De intake-assistent werkt. De sessie-samenvattingen werken. De gepersonaliseerde werkboeken werken.

Is het perfect? Nee. AI maakt fouten. Soms mist het nuance. Soms is de samenvatting te kort of juist te lang. Maar het is een startpunt – en een startpunt dat me uren per week bespaart.

Wat ik heb geleerd

Begin klein. Je hoeft niet meteen je hele werkproces om te gooien. Probeer één ding. Een samenvatting van je laatste gesprek. Een conceptbrief aan een verwijzer. Kijk wat er uitkomt. Blijf kritisch. AI is een tool, geen autoriteit. Lees wat het maakt. Pas aan. Verbeter. Jouw expertise blijft leidend. Deel met collega's. De beste inzichten komen uit gesprekken met anderen die hetzelfde proberen. Wat werkt voor een POH-GGZ werkt misschien anders voor een verslavingskundige of een maatschappelijk werker. Onthoud waarom. Niet om efficiënter te zijn als doel op zich. Maar om meer ruimte te hebben voor het werk dat ertoe doet. Het gesprek. De verbinding. De mens tegenover je.

Tot slot

AI gaat de hulpverlening niet overnemen. Maar het kan ons wel helpen om betere hulpverleners te zijn – door ons te bevrijden van de taken die ons afleiden van waar het echt om gaat.

Na 35 jaar in dit vak weet ik één ding zeker: het verschil maak je in het contact. En alles wat me helpt om meer van mijn energie in dat contact te stoppen, is welkom.

---

Rudi Voet is POH-GGZ in Zeeuws-Vlaanderen, verslavingskundige bij Den Rooy Clinics, en ontwikkelaar van HelioBuddy Studio. 35 jaar ervaring in de GGZ.